Cách tính giá vốn thật khi bán Tiki
Trả lời nhanh: Giá vốn để tính lãi khi bán Tiki nên phản ánh chi phí đưa một sản phẩm vào trạng thái sẵn sàng bán, không chỉ giá nhập. Tuy nhiên, hãy giữ phí nền tảng, quảng cáo, voucher và đóng gói giao đơn ở dòng riêng để tránh cộng trùng. Sau khi xác định giá vốn, kiểm tra bằng máy tính lời/lỗ bán hàng.
Giá nhập chưa chắc là giá vốn thật
Một shop nhập sản phẩm với giá 80.000đ không có nghĩa giá vốn luôn là 80.000đ. Để hàng có thể bán, shop có thể phải chịu thêm:
- vận chuyển từ nhà cung cấp về kho;
- thuế hoặc chi phí nhập hàng hợp lệ;
- phí kiểm hàng;
- hao hụt trong lô;
- bao bì gắn liền với sản phẩm;
- gia công, dán nhãn hoặc hoàn thiện hàng hóa.
Nếu bỏ các khoản này, lợi nhuận sẽ bị tính cao hơn thực tế. Khi dùng giá vốn sai, toàn bộ kết quả phía sau như giá hòa vốn, giá bán mục tiêu và mức giảm tối đa cũng sai.
Phân biệt giá vốn với chi phí bán một đơn
Đây là bước quan trọng nhất.
Thường thuộc giá vốn hàng hóa
- giá mua hoặc chi phí sản xuất;
- vận chuyển lô hàng về kho;
- thuế, phí nhập khẩu hoặc chi phí đầu vào hợp lệ;
- gia công để sản phẩm sẵn sàng bán;
- hao hụt của lô;
- bao bì là một phần cố định của sản phẩm.
Nên giữ thành dòng chi phí bán hàng riêng
- khoản nền tảng Tiki;
- voucher và giảm giá shop chịu;
- quảng cáo hoặc CPA;
- hộp, túi và vật liệu giao hàng theo đơn;
- nhân sự xử lý đơn;
- chi phí hoàn hàng;
- kho và phần mềm phân bổ theo kỳ.
Ranh giới có thể khác theo mô hình, nhưng nguyên tắc là: một khoản chỉ được tính một lần. Nếu đã nằm trong giá vốn thì không trừ lại ở dòng khác.
Cách tính giá vốn theo một lô hàng
Công thức đơn giản:
Giá vốn bình quân mỗi sản phẩm bán được
= tổng chi phí hình thành lô / số sản phẩm có thể bán
Tổng chi phí hình thành lô có thể gồm:
Giá mua
+ vận chuyển về kho
+ chi phí nhập hàng
+ gia công
+ chi phí đầu vào khác chưa ghi nhận nơi khác
Mẫu số nên là số sản phẩm thực tế có khả năng bán, không nhất thiết bằng số lượng ban đầu nếu lô có hàng lỗi hoặc hao hụt.
Ví dụ giả định phân bổ hàng lỗi
Ví dụ giả định, không phải dữ liệu thị trường.
Shop nhập 200 sản phẩm:
- tiền hàng: 20.000.000đ;
- vận chuyển về kho: 1.000.000đ;
- kiểm hàng và dán nhãn: 400.000đ;
- 5 sản phẩm lỗi không thể bán.
Tổng chi phí lô:
20.000.000 + 1.000.000 + 400.000 = 21.400.000đ
Số sản phẩm có thể bán: 195.
Giá vốn bình quân:
21.400.000 / 195 ≈ 109.744đ/sản phẩm
Nếu shop dùng 100.000đ là giá vốn vì chỉ lấy tiền hàng chia cho 200, mỗi đơn sẽ bị tính thiếu gần 9.744đ.
Không cộng thêm “chi phí năm sản phẩm lỗi” lần nữa vì ảnh hưởng của chúng đã nằm trong mẫu số 195.
Khi hàng lỗi vẫn có thể bán giảm giá
Nếu hàng lỗi nhẹ vẫn bán được ở mức giá thấp hơn, shop có thể tách thành nhóm riêng:
- hàng nguyên giá;
- hàng giảm giá;
- hàng không bán được.
Không nhất thiết phân bổ mọi sản phẩm cùng một giá vốn nếu cách xử lý khác biệt lớn. Mục tiêu là phản ánh đúng phần chi phí mà từng nhóm cần bù đắp.
Ở mức quản trị đơn giản, shop có thể:
- phân bổ tổng chi phí lô theo số lượng;
- ghi nhận phần giảm giá hoặc tổn thất ở nhóm hàng lỗi;
- kiểm tra tổng lợi nhuận của cả lô, không chỉ từng đơn nguyên giá.
Khi nhập nhiều lô với giá khác nhau
Giá nhập có thể thay đổi theo thời điểm, nhà cung cấp hoặc tỷ giá. Ba cách theo dõi thường gặp:
- theo dõi riêng từng lô;
- dùng bình quân gia quyền;
- dùng phương pháp quản lý tồn kho đang áp dụng trong hệ thống của shop.
Với mục tiêu ra quyết định nhanh, bình quân gia quyền có thể dễ dùng:
Giá vốn bình quân mới
= (giá trị tồn cũ + giá trị lô mới) / (số lượng tồn cũ + số lượng lô mới)
Nhưng shop cần giữ cách tính nhất quán. Không nên dùng lô rẻ nhất để tính lợi nhuận trong khi hàng đang bán thực tế thuộc lô có giá cao hơn.
Bao bì nào nên vào giá vốn
Có thể phân biệt:
- Bao bì sản phẩm: chai, hộp sản phẩm, nhãn bắt buộc, phụ kiện đi kèm — thường gắn với giá vốn.
- Bao bì giao hàng: hộp vận chuyển, túi, băng keo, chống sốc — thường là chi phí xử lý đơn.
Nếu cùng một loại hộp vừa là bao bì sản phẩm vừa là bao bì giao hàng, chỉ cần chọn một nơi ghi nhận và giữ nhất quán.
Có nên phân bổ chi phí kho vào giá vốn không?
Đối với calculator ra quyết định, nên giữ chi phí kho và phần mềm thành dòng vận hành riêng. Cách này giúp:
- thay đổi giá vốn theo lô mà không ảnh hưởng chi phí cố định;
- biết sản phẩm lỗ vì hàng hóa hay vì vận hành;
- tránh phân bổ quá phức tạp khi số đơn thay đổi.
Nếu hệ thống kế toán của shop có cách ghi nhận khác, hãy giữ một bảng chuyển đổi riêng. Website này không thay thế quy trình kế toán chính thức.
Sai lầm thường gặp khi tính giá vốn Tiki
Chỉ dùng giá trên hóa đơn
Bỏ vận chuyển về kho, hao hụt và gia công làm giá vốn thấp giả tạo.
Gộp mọi chi phí vào giá vốn
Khi phí nền tảng, quảng cáo và hoàn hàng bị gộp hết, shop không còn biết biến nào đang làm lỗ và dễ trừ lại lần nữa.
Không cập nhật theo lô
Giá vốn cũ tiếp tục được dùng dù giá nhập mới tăng mạnh.
Chia cho số lượng đã mua thay vì số lượng bán được
Hàng lỗi và hao hụt không được phân bổ, khiến lợi nhuận từng sản phẩm bị thổi phồng.
Dùng giá vốn toàn shop cho mọi SKU
Mỗi SKU có cấu trúc đầu vào khác nhau. Một số trung bình quá rộng không phù hợp để định giá từng sản phẩm.
Từ giá vốn đến giá bán Tiki
Sau khi có giá vốn, đừng cộng một tỷ lệ lãi rồi dừng lại. Cần cộng tiếp:
- khoản nền tảng;
- voucher shop chịu;
- quảng cáo;
- đóng gói và xử lý;
- dự phòng hoàn/hủy;
- lợi nhuận mục tiêu.
Dùng công cụ tính lợi nhuận để kiểm tra giá hiện tại và công cụ tính giá bán mục tiêu để giải ngược mức giá cần bán.
Nếu sản phẩm chưa đủ bù toàn bộ chi phí, công cụ tính giá hòa vốn giúp xác định ngưỡng tối thiểu trước khi shop quyết định chạy voucher hoặc quảng cáo.
Checklist chốt giá vốn
- Đã cộng giá mua hoặc chi phí sản xuất.
- Đã cộng vận chuyển lô về kho nếu chưa ghi nơi khác.
- Đã xử lý hàng lỗi và hao hụt.
- Mẫu số dùng số sản phẩm thực sự bán được.
- Không trộn phí nền tảng và quảng cáo nếu đã có dòng riêng.
- Đã cập nhật theo lô mới hoặc phương pháp bình quân.
- Không cộng cùng một khoản hai lần.
- Đã ghi ngày cập nhật giá vốn.
Hành động sau khi đọc bài này
Chọn ba SKU quan trọng nhất và lập bảng:
Giá mua
Vận chuyển về kho
Gia công/kiểm hàng
Hao hụt
Số lượng bán được
Giá vốn bình quân
Ngày cập nhật
Sau đó tính lại lợi nhuận bằng cách tính lợi nhuận khi bán Tiki và kiểm tra giá bằng cách tính giá bán Tiki sau phí sàn.
Lưu ý: Nội dung phục vụ ước tính kinh doanh và ra quyết định. Việc ghi nhận giá vốn cho kế toán, thuế hoặc báo cáo chính thức cần tuân theo quy trình phù hợp của doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Giá vốn Tiki có khác giá vốn khi bán ở sàn khác không?
Nguyên tắc hình thành giá vốn hàng hóa không phụ thuộc sàn. Khác biệt nằm ở chi phí bán đơn như khoản nền tảng, voucher, quảng cáo và vận hành, nên giữ riêng.
Phí Tiki có nên cộng vào giá vốn không?
Không nên nếu calculator đã có dòng phí nền tảng riêng. Trộn phí sàn vào giá vốn dễ làm khó kiểm tra và có nguy cơ trừ hai lần.
Chi phí vận chuyển hàng về kho có thuộc giá vốn không?
Thường nên phân bổ vào giá vốn lô nếu đó là chi phí để đưa hàng về trạng thái sẵn sàng bán và chưa được ghi nhận ở dòng khác.
Hàng lỗi trong lô nên tính thế nào?
Có thể phân bổ tổng chi phí lô trên số sản phẩm thực sự bán được. Không cộng thêm hao hụt lần nữa nếu giá trị đó đã nằm trong tổng chi phí lô.
Có nên dùng một giá vốn cố định lâu dài không?
Không nếu giá nhập, vận chuyển, tỷ giá hoặc tỷ lệ hao hụt thay đổi đáng kể. Nên cập nhật theo lô hoặc dùng phương pháp bình quân nhất quán.
Giá vốn trong bài có dùng cho kế toán và thuế không?
Bài phục vụ ước tính kinh doanh. Quy trình kế toán, thuế và phương pháp ghi nhận chính thức cần theo hệ thống và tư vấn phù hợp của doanh nghiệp.