Cách tính lợi nhuận khi bán Tiki
Trả lời nhanh: Lợi nhuận Tiki không phải giá bán trừ giá nhập. Công thức cần gồm doanh thu thực, giá vốn, khoản nền tảng, voucher shop chịu, quảng cáo, đóng gói, vận hành và rủi ro hoàn hàng. Sau khi chuẩn bị số liệu, nhập một đơn mẫu vào máy tính lời/lỗ bán hàng đa kênh.
Bắt đầu từ đúng loại doanh thu
Trước khi trừ chi phí, cần xác định số tiền nào được xem là doanh thu của đơn.
Người bán thường nhầm giữa:
- giá niêm yết;
- giá sau chương trình giảm giá;
- số tiền khách thanh toán;
- tiền shop được ghi nhận;
- tiền thực tế chuyển về trong kỳ đối soát.
Các số này có thể khác nhau vì voucher, hỗ trợ, khoản khấu trừ và điều chỉnh. Khi tính lợi nhuận, bạn cần chọn một cách nhất quán.
Cách thứ nhất:
Doanh thu thực = giá bán - phần giảm giá shop chịu
Sau đó không trừ phần giảm giá đó thêm lần nữa.
Cách thứ hai:
Lợi nhuận = giá bán - voucher shop chịu - các chi phí khác
Hai cách có thể cho cùng kết quả nếu đầu vào đúng và không cộng trùng.
Công thức lợi nhuận mỗi đơn Tiki
Ở mức phương pháp:
Lợi nhuận mỗi đơn
= doanh thu thực
- giá vốn
- khoản nền tảng khấu trừ
- quảng cáo hoặc chi phí tạo đơn
- đóng gói và xử lý
- chi phí vận hành phân bổ
- chi phí rủi ro kỳ vọng
Để dễ kiểm tra, nên giữ từng nhóm thành một dòng riêng. Khi kết quả xấu đi, bạn sẽ biết cần sửa giá, giảm voucher, hạ CPA hay tối ưu vận hành.
Bước 1: Tính giá vốn đúng
Giá vốn không chỉ là giá mua trên hóa đơn. Tùy mô hình, nó có thể gồm:
- giá mua hoặc chi phí sản xuất;
- vận chuyển lô hàng về kho;
- thuế và chi phí nhập hàng hợp lệ;
- hao hụt của lô;
- bao bì gắn liền với sản phẩm.
Không nên gộp phí sàn, quảng cáo và đóng gói giao hàng vào giá vốn nếu bạn đã có dòng riêng cho chúng. Gộp lẫn dễ khiến cùng một khoản bị trừ hai lần.
Xem cách tính giá vốn thật khi bán Tiki để chuẩn hóa đầu vào này trước.
Bước 2: Ghi đúng khoản nền tảng
Khoản nền tảng cần lấy theo phạm vi thực tế của shop. Với mỗi khoản, nên ghi:
- tên khoản;
- công thức hoặc cơ sở tính;
- ngày hiệu lực;
- ngành hoặc loại shop;
- chương trình liên quan;
- nguồn đã kiểm tra.
Nếu chưa có dữ liệu đủ tin cậy, hãy dùng số từ bảng kê gần nhất của shop hoặc nhập một giả định có cảnh báo. Không nên lấy mức của một shop khác rồi xem là mặc định cho Tiki.
Bước 3: Tách voucher và quảng cáo
Voucher và quảng cáo là hai biến người bán có thể chủ động điều chỉnh, vì vậy không nên giấu chúng trong một dòng “tổng phí”.
Với voucher, chỉ trừ phần shop thực chịu.
Với quảng cáo, dùng chi phí trên một đơn hợp lệ:
CPA = tổng chi quảng cáo / số đơn hợp lệ
Nếu nhiều nguồn đơn khác nhau, hãy tính riêng:
- đơn tự nhiên;
- đơn từ quảng cáo;
- đơn từ chương trình;
- đơn từ nguồn khác nếu shop theo dõi được.
Một SKU có thể có lãi ở đơn tự nhiên nhưng lỗ ở đơn quảng cáo. Tổng hợp toàn shop có thể che mất khác biệt này.
Bước 4: Cộng chi phí vận hành
Các khoản vận hành thường nhỏ trên từng đơn nhưng lớn khi cộng cả tháng:
- bao bì;
- tem, nhãn, băng keo;
- thời gian xử lý;
- kho và phần mềm phân bổ;
- chăm sóc khách;
- kiểm hàng hoàn;
- chi phí cố định khác.
Nếu chưa có hệ thống chi tiết, hãy lấy tổng chi trong tháng chia cho số đơn hợp lệ. Sau đó điều chỉnh riêng cho những SKU cần bao bì hoặc thao tác khác biệt lớn.
Bước 5: Tính rủi ro hoàn và giao thất bại
Lợi nhuận của một đơn giao thành công chưa phản ánh toàn bộ mô hình. Nếu shop có tỷ lệ đơn không thành công đáng kể, hãy tính lợi nhuận kỳ vọng.
Công thức đơn giản:
Lợi nhuận kỳ vọng
= tỷ lệ đơn thành công × lợi nhuận đơn thành công
- tỷ lệ đơn không thành công × chi phí mất của đơn không thành công
Chi phí mất có thể gồm đóng gói, xử lý, hàng giảm giá, vận chuyển không được hoàn hoặc nhân sự. Không nên giả định mọi đơn hoàn đều mất toàn bộ giá vốn, cũng không nên giả định chi phí bằng 0.
Ví dụ giả định một đơn Tiki
Ví dụ giả định, không phải biểu phí Tiki hoặc benchmark thị trường.
Một sản phẩm có:
- doanh thu thực: 280.000đ;
- giá vốn: 150.000đ;
- khoản nền tảng shop tự kiểm tra: 27.000đ;
- quảng cáo phân bổ: 20.000đ;
- voucher shop chịu: 12.000đ;
- đóng gói và xử lý: 8.000đ;
- chi phí vận hành khác phân bổ: 4.000đ.
Lợi nhuận đơn thành công:
280.000 - 150.000 - 27.000 - 20.000 - 12.000 - 8.000 - 4.000
= 59.000đ
Biên lợi nhuận trên doanh thu thực:
59.000 / 280.000 × 100 ≈ 21,1%
Nếu shop còn ước tính chi phí rủi ro trung bình 6.000đ trên mỗi đơn phát sinh, lợi nhuận điều chỉnh còn:
59.000 - 6.000 = 53.000đ
Kết quả chỉ có ý nghĩa trong phạm vi số đã nhập. Nếu bỏ sót chi phí cố định hoặc dùng sai khoản nền tảng, lợi nhuận sẽ thay đổi.
Tính lợi nhuận theo tháng
Lợi nhuận mỗi đơn giúp quyết định giá, nhưng lợi nhuận theo tháng mới cho biết shop có thực sự tạo tiền hay không.
Có thể tính:
Tổng lợi nhuận theo đơn
= tổng lợi nhuận của các đơn hợp lệ sau điều chỉnh rủi ro
Lợi nhuận tháng
= tổng lợi nhuận theo đơn
- chi phí cố định chưa phân bổ
- khoản điều chỉnh khác trong kỳ
Nếu chi phí cố định đã được phân bổ đầy đủ vào từng đơn thì không trừ lại lần nữa.
Đừng dùng doanh thu để thay cho hiệu quả
Doanh thu có thể tăng khi:
- giảm giá sâu hơn;
- tăng quảng cáo;
- tham gia nhiều chương trình;
- bán nhiều SKU biên mỏng.
Nhưng tổng lợi nhuận có thể giảm. Vì vậy, khi đánh giá chiến dịch hoặc chương trình Tiki, hãy theo dõi ít nhất:
- lợi nhuận mỗi đơn;
- biên lợi nhuận;
- CPA;
- lợi nhuận kỳ vọng sau hoàn/hủy;
- tổng lợi nhuận theo kỳ;
- dòng tiền tồn kho.
Cách dùng calculator
Mở hub Tiki hoặc máy tính lời/lỗ bán hàng đa kênh. Chọn Tiki khi kênh đã được tích hợp, sau đó nhập:
- giá bán hoặc doanh thu thực;
- giá vốn;
- khoản nền tảng;
- voucher shop chịu;
- CPA hoặc quảng cáo trên đơn;
- đóng gói và chi phí thêm;
- tỷ lệ hoàn và chi phí hoàn nếu có.
Kết quả nên được dùng để so kịch bản, không phải để tuyên bố khớp payout từng đồng.
Hành động sau khi có kết quả
- Nếu đang lỗ: tìm dòng chi lớn nhất rồi kiểm tra khả năng tăng giá hoặc giảm chi.
- Nếu hòa vốn: không vội tăng quảng cáo; chỉ một biến động nhỏ cũng có thể làm âm.
- Nếu lời mỏng: kiểm tra kịch bản voucher, CPA hoặc hoàn hàng tăng.
- Nếu lời tốt: kiểm tra tổng lợi nhuận theo tháng và khả năng quay vòng tồn kho trước khi mở rộng.
Đọc tiếp cách tính giá bán Tiki sau phí sàn để giải ngược mức giá cần bán và các loại phí Tiki người bán cần biết để kiểm tra lại các dòng chi phí.
Ghi chú: Dữ liệu được cập nhật theo thông tin công khai vào ngày đối chiếu và số liệu người bán nhập. Biểu phí, chương trình và chính sách có thể thay đổi bất cứ lúc nào; kết quả chỉ mang tính tham khảo và có thể chênh lệch nhỏ so với thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Nên tính lợi nhuận Tiki theo giá niêm yết hay giá khách thực trả?
Nên bắt đầu từ doanh thu shop thực sự được ghi nhận sau phần giảm giá do shop chịu, hoặc giữ giá gốc và trừ phần shop chịu ở dòng riêng. Quan trọng là không trừ cùng một khoản hai lần.
Tiền Tiki chuyển về có phải lợi nhuận không?
Không. Tiền đối soát thường chưa trừ giá vốn, đóng gói, quảng cáo, nhân sự, kho và các chi phí kinh doanh khác.
Nếu chưa biết chính xác phí Tiki thì có tính được không?
Có thể mô phỏng bằng số shop tự kiểm tra hoặc một giả định được ghi rõ. Không nên gọi kết quả là chính xác theo chính sách khi nguồn, ngày hiệu lực hoặc phạm vi chưa đủ.
Nên tính theo đơn hay theo tháng?
Nên tính cả hai. Theo đơn để điều chỉnh giá và ngân sách; theo tháng để kiểm tra chi phí cố định, hàng hoàn và tổng lợi nhuận thật của shop.
Lợi nhuận dương có nghĩa là nên tăng quảng cáo không?
Chưa chắc. Cần kiểm tra phần lãi còn lại sau CPA và khoảng đệm nếu voucher, tỷ lệ hoàn hoặc chi phí vận hành tăng.
Lợi nhuận kỳ vọng khác lợi nhuận đơn thành công thế nào?
Lợi nhuận đơn thành công chỉ nhìn đơn giao xong. Lợi nhuận kỳ vọng còn tính xác suất và chi phí của đơn hủy, giao thất bại hoặc hoàn hàng.